Clémence Ross-Van Dorp, aanjager respijtzorg, reageert

Clémence Ross-Van Dorp, voormalig staatssecretaris, is sinds kort aangesteld als landelijk aanjager voor respijtzorg. Haar opdracht is om ervoor te zorgen dat respijtzorg beter aansluit bij de vraag. In samenspraak met gemeenten, zorgverzekeraars en zorgaanbieders gaat zij zich inzetten om het respijtaanbod te verbreden. De redactie van het MantelzorgJournaal stelde haar schriftelijk een aantal vragen.

Rotterdam denkt aan één centraal steunpunt voor mantelzorgers terwijl de laatste jaren zowel in de zorg als in het welzijn het lokale voorop staat. Is dit geen tegengestelde beweging?

Antwoord: ‘Wij weten niet wat Rotterdam met een centraal steunpunt voor mantelzorgers wil oplossen, maar inderdaad zijn het de bevindingen van de aanjager, dat respijtzorg veel beter zou kunnen helpen als ze eerder, makkelijker en meer op maat kan worden geboden. Dit lukt meestal het beste als respijtzorg dichtbij de zorgverlening en het informele netwerk beschikbaar is.’

Professionals, met name in het welzijn, organiseren tal van dagbestedingsactiviteiten als vervangende zorg. Toch valt het aantal aanmeldingen vaak tegen. Wat denkt u dat er aan de hand is?

Antwoord: ‘Wij hebben gezien dat die tegenvallende hoeveelheid aanmeldingen voor respijtvoorzieningen landelijk veel voorkomt. Dat komt omdat mantelzorgers hun zorg vanzelfsprekend vinden, te laat onderkennen dat ze overbelast raken en niet of te laat om ondersteuning vragen. Respijtzorg is daarbij vaak niet vanuit de behoefte, maar vanuit het aanbod gedacht georganiseerd. Daarbij is ook de toegang vaak opgezet vanuit de vooronderstelling dat mantelzorgers wel een vraag stellen.’

Wat is het belangrijkste dat professionals kunnen/moeten doen ten aanzien van respijtzorg?

Antwoord: ‘Er zijn erg veel goede initiatieven en best practices met respijtzorg in Nederland. Als aanjager wil ik die de komende maanden zichtbaar maken en zelf ook met eigen initiatieven helpen om een betere inzet van respijtzorg voor mantelzorgers te bevorderen. Mogelijk vindt ook zo’n project in Rotterdam plaats, daar zijn op dit moment gesprekken met de gemeente over.’

Wat is de belangrijkste valkuil?

Antwoord: ‘De belangrijkste valkuil is dat de mantelzorger en wat die nodig heeft, te laat wordt gezien. Dit komt omdat zorgverleners vaak teveel alleen op de patiënt gefocust zijn en de vraag om ondersteuning van de mantelzorger daarom pas komt als het te laat is. Een tweede valkuil is dat er vaak te snel vanuit het beschikbare aanbod wordt gedacht en te weinig vanuit de vraag of de mantelzorger er echt bij gebaat is.’

Wat is uw belangrijkste tip?

Antwoord: ‘Respijtzorg kan een belangrijk middel zijn om de mantelzorger te ontlasten en langer in staat te stellen zijn of haar naaste te verzorgen. Als we erin slagen om respijtzorg eerder, makkelijker en op maat beschikbaar te stellen, zal dat niet alleen de mantelzorger, maar ook de patiënt en de zorgverlening helpen. Hiervoor moeten niet alleen professionals aan de slag, maar ook de financiers die ervoor moeten zorgen dat respijtzorg makkelijker toegankelijk wordt.’

Mantelzorg Schijf van Vijf als wegwijzer, editie 3

In elke editie van het MantelzorgJournaal belichten we één van de vijf hoofdthema’s van de Mantelzorg Schijf van Vijf. Deze keer is dat ‘Tijd voor jezelf’. In de digitale databank van de Schijf van Vijf op cvd.nl vindt u onder dit thema zes categorieën: hand-en-spandiensten, logeren, ontmoeting, ontspanning, vakanties en inzet vrijwilliger.

Bij elkaar staan hier maar liefst honderd verwijzingen naar organisaties en ondernemingen die de mantelzorger kunnen (helpen) ontlasten. Van verzorgings- en verpleeghuis, dagopvang of restaurant tot informatie- en documentatiecentrum.

Filters en zoekwoorden

In de vorige edities hebben we uitgelegd hoe u kunt filteren op gebied en op thema/onderwerp. Als u een woord in de zoekbalk intypt, maakt u de filters ongedaan. Alle berichten, evenementen en pagina’s in de website van het CVD die uw zoekwoord bevatten, worden dan als zoekresultaat getoond. De zoekbalk bovenin (het menu) zoekt namelijk door de hele website van het CVD. Dus ook binnen het cursusaanbod en de opvanghuizen en de (oude) nieuwsberichten.

Met ctrl en f kunt u op de pagina die op uw beeldscherm getoond wordt, zoeken naar een specifiek woord. Let op, dan zoekt u alleen op die specifieke pagina en niet in de hele Mantelzorg Schijf van Vijf.

Kunt u bij de ene manier van zoeken of filteren niet vinden wat u zoekt, probeer het dan op een van de andere hierboven beschreven manieren. Of neem contact op met de redactie of de accountmanager uit uw gebied.

 

Digitaal en papier

Naast de digitale Schijf van Vijf bestaat er een papieren versie. Op de papieren schijf staan de vijf hoofdthema’s als taartpunten afgebeeld met daarin de verschillende thema’s. Het is te gebruiken als handvat om in gesprek met een mantelzorger samen te bespreken waar de behoefte ligt.


Laat het ons weten
Kent u een organisatie waarvan u vindt dat deze een vermelding op de Mantelzorg Schijf van Vijf verdient, of wilt u de papieren versie van de Mantelzorg Schijf van Vijf bestellen, specifiek voor uw werkgebied, neem dan contact op via redactie.mantelzorgjournaal@cvd.nl

Weet u wat respijtzorg is?

We hebben als professional allemaal wel een beeld bij het woord respijtzorg. Maar klopt dit beeld wel en is het volledig? De eerste gedachte is vaak: dagopvang, logeren of een vrijwillig maatje bij iemand thuis. Betaald of onbetaald. Maar wat speelt nog meer een rol voordat een mantelzorger met een gerust hart even vrijaf durft te nemen? In deze derde editie van het MantelzorgJournaal leest u wat er komt kijken bij respijtzorg. Want voordat er sprake is van effectieve respijtzorg, hebben zorgvrager en mantelzorger samen al een flink traject afgelegd.  

Stel mijn partner krijgt een spierziekte en kan niet meer mee op vakantie, zou ik dan tijdig vrije tijd voor mijzelf creëren om op te laden? Zou ik de zorg voor mijn geliefde aan een vreemde durven toevertrouwen om er even tussenuit te gaan? Zomaar een paar overpeinzingen die ons allemaal kunnen overkomen.

Met de invoering van de WMO in 2015 is het de taak van een gemeente om kortdurend verblijf en extramurale begeleiding te organiseren. Officieel heet dit compensatieplicht. De gedachte achter deze maatregel is dat zodoende beter kan worden aangesloten bij buurt- en familienetwerken en er een breed en laagdrempelig aanbod aan lokale respijtzorg kan ontstaan. Een mooi overheidsstreven waarvan de uitvoering rust op de schouders van alle professionals in een gemeente, aanbieders in de formele en informele zorg en verwijzers. Kortom, op ons allen! Laten we bij de uitvoering van ons werk wat meer kijken door de ogen en beleving van een mantelzorger.

Inzicht in respijtzorg

Het lijkt zo makkelijk. Iemand die dagelijks zorg biedt aan een ander even vrijaf geven door respijtzorg aan te bieden in de vorm van dagbesteding, een maatje of een zorgpension. In werkelijkheid moeten er heel wat barrières worden geslecht voordat er sprake kan zijn van effectieve respijtzorg. 

De Piramide respijtzorg van Movisie geeft meer inzicht. Respijtzorg is volgens onderzoeksinstituut Movisie te zien als een piramide van drie lagen. Aan de basis ligt de respijtbehoefte van de mantelzorger; de behoefte om even vrijaf te nemen van de zorgtaken. Daarna volgt het respijtaanbod. Welke dagbesteding of opvang is er voorhanden? De bovenste, derde laag is het respijteffect. Pas als de kwaliteit van de vervanging voelbaar en goed is en er regelmatig gebruik van gemaakt wordt, is er sprake van respijteffect. Alleen dan gaat een mantelzorger echt met een gerust hart andere dingen doen. De Piramide respijtzorg laat dus zien welke fasen zorgvrager en mantelzorger doorlopen om daadwerkelijk profijt te hebben van het effect van de respijtzorg.

Bij elk van de drie fasen horen een aantal werkzame elementen. Wanneer een of meer van deze elementen voor de betrokkenen ontbreken, is de kans groot dat de drempels voor een waardevol effect van de vervangende zorg te hoog zijn. Bijvoorbeeld: Hoe meer steun een mantelzorger uit zijn of haar omgeving krijgt om iemand te verzorgen, des te lager zal de behoefte zijn om er even tussenuit te gaan. Maar ook: Als de respijtzorg niet past bij de zorgvrager, is het voor de mantelzorger moeilijk dit door te zetten.

Voor professionals is het interessant om te kijken welke mantelzorgers behoefte hebben aan respijtzorg, maar geen gebruik maken van het beschikbare aanbod. Mogelijk kunt u samen met de mantelzorger de (onzichtbare) drempels helder krijgen en wegnemen, met behulp van het model met uitgebreide toelichting.

Zeven vragen aan Jessica Zuiderwijk

Naar wie kunt u als huisarts of zorgprofessional een overbelaste mantelzorger verwijzen? Wie in uw stadsgebied staat klaar om een mantelzorger met raad en daad bij te staan? Maak kennis met Jessica Zuiderwijk, sociaal makelaar van Welzijn op de Hoek in Hoek van Holland.

Vraag 1: Hoe is de ondersteuning aan mantelzorgers in Hoek van Holland geregeld?
‘In Hoek van Holland kunnen mantelzorgers voor vragen, ondersteuning en voorlichting terecht in het Huis van de Wijk De Hoekstee. Er is in ons Huis van de Wijk altijd een aanspreekpunt voor vragen. Als sociaal makelaar ga ik in ons dorp ook op pad en inventariseer ik wat mantelzorgers nodig hebben. Ik organiseer passende activiteiten en wanneer er meer hulp nodig is, neem ik contact op met de Vraagwijzer en het Wijkteam. Belangrijk voor mantelzorgers is de beschikbaarheid van vervangende zorg. Dat iemand anders de zorg even overneemt. Zo biedt Welzijn op de Hoek in het Herman Visserhuis dagbestedingsactiviteiten voor ouderen. Ook in de Hoekstee worden dagbestedingsactiviteiten aangeboden.’

Vraag 2: Welke mantelzorgers kunnen bij uw organisatie terecht?
‘Alle mantelzorgers kunnen bij ons terecht, van jong tot oud. We zijn altijd in gesprek met bewoners. In mijn eerste gesprek komt naar voren: Wat is hun vraag? Wat kunnen ze zelf en waar hebben ze hulp bij nodig? Als blijkt dat er behoefte is aan specifiek aanbod, denk aan een mantelzorgcafé, dan gaan wij kijken hoe we dat kunnen realiseren.’

Vraag 3: Waar kunnen de overige doelgroepen mantelzorgers terecht?
‘Ook jonge mantelzorgers kunnen bij ons terecht. We hebben een kort lijntje met de jongerenwerker. Met andere samenwerkingspartners zoals het CJG, schoolmaatschappelijk werk en Benefits for Kids, zijn we aan het kijken hoe we deze groep beter in beeld krijgen.’

Vraag 4: Met wie werkt u samen?
‘Met wie niet? We leggen contact met alle organisaties in ons gebied en stimuleren hen om passende activiteiten te organiseren voor mantelzorgers. De kracht van Hoek van Holland is dat dit een relatief klein gebied is waardoor we elkaar snel weten te vinden. Vanmorgen had ik een gesprek met een dochter van een inwoner die veel zorg nodig heeft. Het werd de dochter allemaal te veel. Ik vroeg of ik haar gegevens en die van haar moeder mocht doorgeven aan het wijkteam. Dat was geen probleem. De wijkteammedewerker liep hier net binnen en het bleek dat zij al op de hoogte was van de hulpvraag van deze mevrouw. We houden elkaar alert.’

Vraag 5: Wat doet u verder gezamenlijk?
‘De Wijktafel is een goed voorbeeld van een mooie samenwerking. We nodigen onze samenwerkingspartners uit om met ons de straat op te gaan. Dan kiezen we een straat uit en gaan in gesprek met de bewoners. Zo bereiken we mensen die we anders niet bereiken, ook mantelzorgers. We doen een ‘bakkie’ en geven als het mogelijk is direct ondersteuning, voorlichting en advies. Soms verwijzen we door naar een andere instantie.’

Vraag 6: Wat is jullie beste actie, activiteit of wapenfeit van dit moment?
‘Onze Open Eettafel op dinsdag. Vooral oudere inwoners maken hier gebruik van. We houden de drempel zo laag mogelijk. Zo organiseren we bijvoorbeeld een expositie met schilderijen die tot de verbeelding spreken en zorgen er zo voor dat de deelnemers tijdens de maaltijd een gezamenlijk gespreksonderwerp hebben. Het zou mooi zijn als zorgvragers samen met hun mantelzorger(s) vaker gebruik gaan maken van deze voorziening, maar ook van onze koffieochtenden. Er even uit, een keer niet hoeven koken en de mogelijkheid om in contact komen met andere inwoners. In samenwerking met Humanitas breiden we onze activiteiten voor ouderen in Hoekstee verder uit. We hopen dat we zo nog meer in contact komen met mantelzorgers.’

Vraag 7: Wat is uw wens voor de nabije toekomst?
‘Dat mantelzorgers zich realiseren dat ze heel belangrijk zijn. Dat in Hoek van Holland niet alleen de cliënt, maar ook de mantelzorgers centraal staan. En dat we een andere naam kunnen bedenken voor jonge mantelzorger. Dit is een naam waarin jonge mensen zich absoluut niet herkennen.’

Mantelzorgbijeenkomst op Zuid

Donderdagmiddag 10 oktober vindt er een mantelzorgbijeenkomst in Rotterdam-Zuid plaats met als thema ‘Zorg uit handen’. De bijeenkomst bestaat uit een plenair deel met verschillende sprekers en een workshop.

Het is bedoeld voor professionals die mantelzorgers ondersteunen of tegenkomen in hun werk. Ook vindt er een rondleiding plaats in het Hospice de Liefde, waar de bijeenkomst plaatsvindt.

Locatie: Hospice de Liefde, Kapelburg 298, Rotterdam-Charlois.

Informatie en deelname: Désirée Buskes, 06 24546939, dbuskens@cvd.nl

Aandacht voor specifieke doelgroepen

Het CVD verzorgt dit najaar een aantal workshopbijeenkomsten voor mantelzorgers die te maken hebben met naasten met specifieke diagnoses als dementie, niet aangeboren hersenletsel (NAH) en schizofrenie.

Dit nieuwe ondersteuningsaanbod is een pilot waarbij het CVD samenwerkt met zorgpartijen als Laurens, Ypsylon en Middin. De bijeenkomsten duren 1 dagdeel, overdag of in de avond.

Informatie en aanmelden: de data en locaties zijn nog niet bekend. U kunt de actuele informatie vinden op cvd.nl

Persoonsgebonden budget

Tevens organiseert het CVD in samenwerking met Per Saldo op 16 oktober een informatiebijeenkomst voor mantelzorgers over het persoonsgebonden budget (PGB). Met een PGB kunnen mensen die langere tijd zorg en ondersteuning nodig hebben, dit zelf regelen. Ook sommige zorgtaken van mantelzorgers kunnen uit een PGB worden betaald.

Informatie en aanmelden: informatiebijeenkomst

Cursus- en trainingsaanbod voor (jonge) mantelzorgers, editie 3

CVD Vrijwilligerswerk en Mantelzorg

Training Zorgt u voor een kind met een beperking? Zorg ook goed voor uzelf (30 september, 7 en 28 oktober)

Kosten: geen

Duur: 3 dagdelen 2,5 uur

Uw (klein)kind heeft een beperking. Dan is het voor u als moeder, vader, oma of opa heel vanzelfsprekend dat u voor uw (klein)kind zorgt. Maar het vraagt soms veel van u en mogelijk komt u steeds minder toe aan uzelf. Goed voor uzelf zorgen is belangrijk, hoort u van verschillende kanten, maar hoe doet u dat?
Tijdens deze training komen de volgende onderwerpen aan de orde:
• Inzicht krijgen in wat u als mantelzorger allemaal doet. Wat kost energie en wat levert energie op?
• Hoe herkent u overbelasting bij uzelf?
• Welke manieren zijn er om met stress om te gaan en weer in balans te komen?
• Tips voor ondersteuningsmogelijkheden, onder andere via de Mantelzorg Schijf van Vijf.
Bovenal ontmoet u andere ouders en grootouders die in een vergelijkbare situatie zitten en waarmee u ervaringen kunt uitwisselen.

Informatie en aanmelden: cvd.nl


CVD Vrijwilligerswerk en Mantelzorg in samenwerking met Per Saldo

Informatiebijeenkomst Mantelzorg en PGB (16 oktober)

Kosten: geen

Duur: 2,5 uur

Met een persoonsgebonden budget (PGB) kunnen mensen die langere tijd zorg en ondersteuning nodig hebben dit zelf regelen. Ook sommige zorgtaken van mantelzorgers kunnen uit een PGB worden betaald. Maar hoe werkt dat dan? En waarom zou u dat wel of niet willen als mantelzorger?
In deze informatiebijeenkomst, die verzorgd wordt door Per Saldo, komt het volgende aan de orde:
• Wat is een PGB en wat zijn de verschillen met zorg in natura?
• Welke taken van een mantelzorger kunnen mogelijk vanuit een PGB worden overgenomen?
• Wat komt er globaal kijken bij het beheren van een PGB?
• Hoe maakt u een bewuste keuze voor een PGB of kiest u ervoor om zorg op een andere manier te regelen?
• Waar kunt u een PGB aanvragen en waar kunt u terecht voor meer informatie?

Informatie en aanmelden: cvd.nl


CVD Vrijwilligerswerk en Mantelzorg

Workshop zorgt u voor een naaste met dementie? Zorg ook goed voor uzelf (13 november)

Kosten: geen

Duur: 2,5 uur

Uw naaste heeft de diagnose dementie gekregen. Als partner of kind wilt u zo goed mogelijk voor uw naaste zorgen. Maar het vraagt soms veel van u en u weet niet wat de toekomst gaat brengen. Tijdens deze workshop komen de volgende onderwerpen aan de orde:
Wat is dementie en welke veranderingen in functioneren ontstaan hierdoor?
• Hoe gaat u om met uw naaste met dementie?
• Hoe bewaakt u uw eigen grenzen?
• Welk ondersteuningsaanbod is er in Rotterdam?
Tijdens deze workshop ontmoet u anderen die in een vergelijkbare situatie zitten en met wie u ervaringen kunt uitwisselen.

Informatie en aanmelden vanaf oktober: cvd.nl


Avant Sanare

Training ‘You never care alone’ (12 bijeenkomsten)

Kosten: geen

Wie de zorg heeft voor een ziek of hulpbehoevend familielid of vriend(in), komt soms niet aan zichzelf toe. Door goed voor uzelf te zorgen, houd u de mantelzorg uiteindelijk beter vol en levert het meer voldoening op.
In deze training draait het helemaal om de mantelzorger. In 12 bijeenkomsten gaan we aan de slag met:
• Uw energieniveau. Wat geeft energie versus wat kost energie?
• Waar loopt u tegen aan tijdens het zorgen voor een ander?
• Wat zijn uw hulpbronnen? Wat helpt u, hoe zet u dat in?
• Organisaties en personen die u kunnen helpen?

Informatie en aanmelden: Avant Sanare


Avant Sanare

Online training voor studerende mantelzorgers

Kosten: geen

Duur: 6 individuele e-coaching sessies

Studerende mantelzorgers leren om een goede balans te creëren tussen studie en zorg zodat zij zich kunnen focussen op het behalen van hun studie. Deze online training is onderverdeeld in zes thema’s:
• ‘Ik’, over het verdelen van je werkzaamheden. Hoe zie je als student je toekomst en wat moet je daarvoor doen?
• Ontstressen. Wat is stress? Wat zijn de klachten en hoe verminder je stress?
• Gezonde leeftips.
• Voor jezelf opkomen. Over assertiviteit en wat dit is. Hoe communiceer je assertief?
• Positief denken.
• Ik en mijn omgeving. Over de steuncirkel en een noodplan.

Aanmelding: via de opleiding of direct bij Avant Sanare


Ypsilon Rotterdam

Gespreksbijeenkomsten

Kosten: geen

Locatie: Huis van de Wijk PIT 010, Grote Hagen 92, 3078 BC, Rotterdam

Tijd: 19.15 – 21.30 uur

10 oktober: Thema ‘Hoe ga je om met de hulpverlening’.
14 november: Wet Langdurige Zorg toegelicht door advocaat mevrouw Strack-den Haan. De verwachting is dat per 1 januari 2020 de wet Langdurige Zorg ook toegankelijk is voor mensen met een GGZ-indicatie.

Ypsilon is een vereniging van familieleden van mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychose.

Informatie en aanmelden: ypsilon.org, ypsilon@ypsilon.org, tel. 088 0002120.
Agenda: ysilon.org


Ypsilon Rotterdam

Workshop Verbindende gespreksvaardigheden

Kosten: zie website; gereduceerd tarief voor leden

Het draait in deze workshop om de vraag hoe je contact kunt krijgen en houden met mensen die psychotisch zijn. Raadpleeg de agenda voor de data en locaties of stuur een e-mail om op de hoogte te worden gehouden.

Ypsilon is een vereniging van familieleden van mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychose.

Informatie en aanmelden: ypsilon.org, ypsilon@ypsilon.org, tel. 088 0002120.
Agenda: ysilon.org

Biedt uw organisatie trainingen of cursussen voor (jonge) mantelzorgers, laat het weten aan redactie.mantelzorgjournaal@cvd.nl

Cursus- en trainingsaanbod voor professionals, editie 3

Avant Sanare

Training signaleren en ondersteunen

Kosten: geen

Duur: 1 dagdeel

Professionals in het MBO, HBO en WO zoals docenten, mentoren, schoolmaatschappelijk werkers en loopbaanbegeleiders, leren in deze training wie studerende mantelzorgers zijn, waar ze tegenaan lopen en hoe je ze kunt herkennen. Met handige signaleringskaart. Tevens leren zij hoe je het gesprek aangaat en naar wie je kunt doorverwijzen.

Informatie en aanmelden: Avant Sanare


Avant Sanare

Train-de-trainer signaleren en ondersteunen

Kosten: geen

Duur: 1 dagdeel

Professionals in het MBO, HBO en WO zoals docenten, mentoren, schoolmaatschappelijk werkers en loopbaanbegeleiders, leren hoe zij de training ‘Signaleren en ondersteunen’ kunnen geven aan hun collega’s en zo kunnen zorgen dat de studerende mantelzorgers beter herkend en ondersteund worden.

Informatie en aanmelden: Avant Sanare


CVD Vrijwilligerswerk en Mantelzorg

Mantelzorg(ers) beter begrijpen (november)

Kosten: geen

Duur: 2 dagdelen, 2,5 uur per dag

Sinds de invoering van de WMO in 2015 wordt er een toenemend beroep gedaan op het eigen netwerk van mensen als er sprake is van ziekte. Mantelzorgers proberen hier gehoor aan te geven, maar lopen risico op overbelasting. Kunnen zij hun eigen grenzen bewaken? Zijn zij voldoende op de hoogte van mogelijke ondersteuning? Na deze training van twee dagdelen gaat u met vertrouwen in gesprek met mantelzorgers en kunt u hen helpen een gezonde balans te houden of te vinden.
Deze training is geaccrediteerd bij het Registerplein en het Kwaliteitsregister Verpleegkundigen & Verzorgenden (V&Vn).

Informatie en aanmelden vanaf oktober: cvd.nl

VGZ en Mantelaar op de bres voor respijtzorg

Zorgverzekeraar VGZ vergoedt via het Rotterdampakket maximaal 21 dagen vervangende mantelzorg per jaar. Op deze manier kan een mantelzorger even op adem komen, terwijl de zorg voor degene die dat nodig heeft, gewaarborgd blijft.

Heeft u vanuit uw werk te maken met een mantelzorger die overbelast is of dreigt te worden, vraag dan of hij of zij verzekerd is bij VGZ Rotterdampakket en wijs op deze mogelijkheid. Voor de vervangende zorg werkt VGZ samen met Mantelaar. Zorgstudenten van deze organisatie nemen de zorg – nadat zij op sollicitatiegesprek bij de klant zijn geweest en oké zijn bevonden – tijdelijk over.

Informatie: vgz.nl. U kunt ook contact opnemen met Bronja Nijk, bronjanijk@mantelaar.nl, 06 39588210 (Rotterdam Zuid) of Cor de Graag, cordegraag@mantelaar.nl, 06 11873071 (Rotterdam Noord).